چھبیس (26) اگست، داستانِ شہادت، پیامِ بیداری، بشیر شوھاز

 "کوئی قوم آزادی کی صبح اس وقت تک نہیں دیکھ سکتی جب تک وہ قربانیوں کی آگ سے نہ گزرے۔" 

نواب صاحب

آج، 26 اگست کا دن، ہمیں ایک ایسی ہی سچائی کی یاد دلاتا ہے۔ شہید نواب اکبر بگٹی کی زندگی محض ایک سیاستدان کی زندگی نہیں تھی، بلکہ وہ عزم و استقامت کے ایک ایسے کوہِ گراں تھے جن کی بلوچ قوم کے حقوق کے لیے جدوجہد ان کی نہ جھکنے والی شخصیت کا ابدی ثبوت ہے۔ ان کی شہادت شکست کی کہانی نہیں، بلکہ اس بات کا پختہ سبق ہے کہ آزادی و خود مختاری کیلئے جنگ ایک مقدس فریضہ ہے، اور اسے کبھی بھی ترک نہیں کرنا چاہیے۔ 

 نواب اکبر خان بگٹی نے ایک اور سچائی کو بڑی دوراندیشی سے بھانپ لیا تھا۔ وہ جانتے تھے کہ کامیابی کا واحد راستہ اتحاد و اتفاق میں پنہاں ہے۔ انہوں نے تمام قوم پرست گروہوں کو ایک پرچم تلے جمع ہونے کی دعوت دی تھی، لیکن افسوس کہ ان کی اس دور اندیشانہ پکار کو ٹھکرا دیا گیا۔ ہر گروہ نے اپنی الگ شناخت پر اصرار کیا، اور اس تقسیم کا تلخ انجام آج ہم سب دیکھ رہے ہیں۔ جس منزل کی جانب ہم نے قدم بڑھائے تھے، وہ آج بھی دور ہے، کیونکہ تاریخ کا یہ اصول ایک اٹل حقیقت ہے کہ

خشت اول گر نهد معمار کج 

تا  ثریا  می‌  رود  دیوار کج 

 ہمارے سامنے تاریخ کی وہ ناکامیاں بھی ہیں جہاں اتحاد کے خواب بکھر گئے۔ شہید غلام محمد بلوچ نے بلوچ نیشنل فرنٹ کی بنیاد رکھی تھی، لیکن وہ بھی باہمی اختلافات کی بھینٹ چڑھ گیا۔ آج، اس تلخ تاریخ سے سبق سیکھنا ہر بلوچ سیاسی کارکن کا فرض بن جاتا ہے۔ اب وقت آ گیا ہے کہ ہم انفرادی سوچ، ذاتی و گروہی مفادات و پارٹی بازی سے بالاتر ہو کر ایک وسیع البنیاد، ہمہ گیر قومی و اجتماعی تنظیم کی تشکیل کریں۔ ایک ایسا پلیٹ فارم جو نہ صرف دشمن کے سامنے ہماری قوت کا مظہر ہوگا، بلکہ یہ ہماری تحریک کی قوت بھی بن جائے گی، جس سے ہم ایک طرف لوگوں کا اعتماد بحال کر سکتے ہیں اور دوسری ہم عالمی برادری کے سامنے ایک متحد و با اثر آواز کی شکل اختیار کر سکتے ہیں، اور اس داخلی انتشار کا خاتمہ کر سکتے ہیں جس نے گزشتہ پچیس سالوں سے ہمارے دشمنوں کے عزائم کو تقویت دی ہے۔ 

 آج، اس یادگار دن پر، آئیے ماضی پر ماتم کرنے کے بجائے ایک نئے اور متحدہ مستقبل کا عہد کریں۔ آئیے نواب بگٹی کے ان آدرشوں کو اپنائیں اور ان کے پیغام کو آگے لے کر چلیں: "آزادی اور حق خودارادیت ایک حق ہے، اور اس کی جدوجہد کبھی ختم نہیں ہونی چاہیے۔" ہم ایک متحدہ، ناقابلِ شکست قوت بن کر ہی اپنی منزل کو پا سکتے ہیں اور اس روشن مستقبل کو حاصل کر سکتے ہیں جو بلوچ قوم کیلئے نوید صبح بن سکے۔

برصغیر ءِ مزنیں زالبول

جنرل ڈائر ءِ کتاب "سرحد ءِ سرا ا

رش کنوک" ءِ تہا گل بی بی ءِ کسہ یک دلچسپیں واقعہے ءِ دروشم ءَ بیان کنگ بوتگ۔ اے کسہ رُکپتی بلوچستان ءَ انگریز لشکر ءِ ھلاپ ءَ مزاحمت ءِ بابت ءَ اِنت کہ جنرل ڈائر ءِ ھیال ءَ "جرمن جاسوس چہ فارس ءُ بلوچستان ءَ ھندوستان ءَ چالاکی ءَ اتکگ اَنت ءُ اے جاسوساں بلوچ ٹک ءُ ٹکاں اے گپ ءِ سر ءَ دلجم کتگ اَت کہ جرمن مسلمان بوتگ اَنت۔"

جنرل ڈائر ءِ نام برصغیر ءِ راجدپتر ءَ جلیان والا باغ ءِ ھرابیں واقعہ ءِ سبب ءَ بدنام اِنت بلے آئی ءِ "سرحد ءِ سرا اُرش کنوک" ءِ کتاب ھم ھست کہ آئی ءَ 1916 ءَ بلوچستان ءِ یک فوجی مہم ءِ بابت ءَ نبشتہ کتگ ات کہ آئی ءَ جنرل سٹائیف آف بلوچستان ءِ دہلی ءِ سروک ءِ بستار ءَ گچین کتگ ات۔ کرک پیٹرک۔ اے کتاب ءِ مول ءُ مراد جلیان والا باغ ءِ داغ ءِ مٹ کنگ ءُ آئی ءِ جنگی آپریشن ءِ جواز پیش کنگ بوتگ۔ آ اے کتاب ءِ تہ ءَ بلوچ ٹک ءُ ھاسیں رنگ ءَ یار محمدزئی ءُ گُمشادزئی ٹکانی گوریلا جنگ ءُ بھادری ءِ بابت ءَ گپ جنت۔

گل بی بی مقبوضہ رُکپتی بلوچستان ءِ یک دلیر ءُ دلیریں زالبولیں کماندارے ات کہ آئی ءِ سیادی گوں یار محمدزئی ٹک ءَ ات۔ آئی ءَ گوں سردار جنید خان ءُ شاہساور ءِ وڑیں مزاحمتی رہشوناں برطانوی لشکر ءِ ھلاپ ءَ جنگ کتگ۔ گشگ بیت کہ آ نہ ایوک ءَ وت جنگ ءِ میدان ءَ جنگ کتگ بلکیں جنگی رھبندانی تہ ءَ ھم سک زانتکار بوتگ۔

گل بی بی ءِ سرگوست ءِ مستریں تک ءُ پھنات ایش انت کہ آ یک مذاکرہ کارے ہم بوتگ۔ وہدے انگریز ءِ لشکر ءَ داں بلوچ ٹکاں گوں جنگ کت ءُ ہچ مزنیں سوب مندی یے نہ رست گڑا آئی ءَ گوں گل بی بی ءَ گپ ءُ تران کت۔ اے گپ ءُ تران جنرل ڈائر ءِ کتاب ءَ ھم نبشتہ کنگ بوتگ اَنت۔ گل بی بی ءِ پندل ءُ بہادری ءِ سوب ءَ انگریز لشکر ءَ وتی کشگ ءِ یک ایمنیں راہے رست۔

جنرل ڈائر ءَ بلوچ قبیلہانی بہادری ءُ مزاحمت وتی کتاب ءِ تہا سکیں ادبیں لبزاں گوں منّ اِتگ۔ آئی ءَ اے بابت ءَ نبشتہ کتگ کہ اے ٹکاں برطانوی لشکر ءِ دیم ءَ چوں مزنیں چیلنجے داتگ ءُ آیانی ارش ءِ جنگ ءَ برطانوی لشکر ھلاس کتگ۔

گل بی بی ءِ بہادری ءُ آئی ءِ کسہ بلوچستان ءِ راجدپتر ءِ تہا یک درپشناکیں بابے ءُ آئی ءِ کرد پہ بلوچ زالبولاں یک علامتے۔ اے جنگی کسہ ءِ تہا اے گپ ءِ پدر کنگ بیت کہ یک جنینے ءَ نوآبادیاتی طاقت ءِ ھلاپ ءَ مزاحمت ءِ تہا راجدپتر جوڑ کتگ ءُُ فوجی ءُُ سیاسی دوئیں محاذاں یک مزنیں کردے پیلو کتگ۔ گل بی بی ءِ کرد برصغیر ءِ تہا آجوئی ءِ جہد ءِ یک مثالے کہ باز براں چہ چماں گار کنگ بیت۔

اے کرد ھمے یات ءِ بستار ءَ کار کنت کہ راجدپتر مردینانی تہ ءَ ھوار نہ اِنت بلکیں ایشی ءِ تہ ءَ ھما بے نامیں نایکا ھم ھوار اَنت کہ آ وتی بہادری ءُ قربانی ءِ وسیلہ ءَ راجدپتر ءِ رھبند ءَ بدل کن اَنت۔

سوفی ءِ دگنیا

جوسٹن گارڈر 

ھمے وڑا جوسٹن گارڈر گوشیت کہ "فلاسفی ءِ جُست ہر وھد ءُ زمانگ ءَ یکّیں دروشم ءَ شُمئے پسّہ آنی ودار ءَ ھَست ءُ موجود اَنت."

ناروی لبزانکار جوسٹن گارڈر ءِ اے کتاب فلسفہ ءِ تاریخ ءِ

نبشتہ کار جوسٹن گارڈر 

سرا یک ھنچیں کتابے کہ ناول ءِ رنگ ءَ نبشتہ کنگ بوتگ ءُ پہ فلسفہ ءِ نودربرے ءِ ھاترا بُنکی ءُ گھترین کتابے ءِ اَرزشت ءَ داریت. اے کتاب ءِ تھا دوئیں لوٹ پیلہ کنگ بوتگ انت.  لبزانک ءِ شوق ءَ داروکے بہ بیت کہ فلسفہ ءِ نودربرے، اے پَرآھاں گھترین سرپدی ءِ ھزانگے.

اے کتاب ءِ مستریں کارست اسکول ءِ کسانیں نودربرے کہ ہر چیزانی سرا سَسّا ءُ جیڑگ ءِ شوق ءَ داریت. نودربر ءِ نام سوفی انت. بلے اے کتاب ءِ وانگ ءِ سَھت ءَ ہر وانوک وت ءَ سوفی ءِ دروشم ءَ زُرت کنت. اے کتاب ءِ کسّہ سوفی ءِ گوں جووانا ءَ چہ اسکول ءَ لوگ ءَ روگ ءِ راہ ءَ گوں ھمے سَسّا ءُ جیڑگ ءَ بندات بیت کہ جووانا ءِ نِزّا بنی آدمانی اے لشکر ءِ تھا یک شخص ئے ءِ اَرزشت چہ آسن ءَ جوڑ بوتگیں "ہارڈ ویئرے" ءَ گیشتر نہ انت. بلے سوفی آئی ءِ چُشیں گپّ ءَ ھچ وڑا تپاک نہ کنت ءُ بنی آدم ءِ اَرزشت ءَ چہ آسن ءِ ہارڈ وئیرے ءَ مستر سرپد بیت ءُ ھمدا جیڑگ ءِ در پچ بیت ءُ سوفی ءِ سفر بندات بیت.

اے درگت ءَ ناشناسیں فلسفہ ءِ استاد نمدی آنی دروشم ءَ سوفی ءِ مازگانی تھا ودی بوتگیں ہر جُستانی پسّہ ءَ دیان کنت.

سوفی اے شھر ءِ یک ھَنچیں کنارے ءَ جھمنند انت کہ اے میتگ ءَ آ دست درچک ءُ دارانی پراہ ءُ نہ کُٹّوکیں جنگلے بندات بیت ءُ سوفی ءِ نزا اے جنگل ءَ چہ آ دست اے جھان وتی گُڈّی سیمسر ءَ سر بیت.

فلسفہ ءِ اے کسّہ چہ ھمے جُست ءَ بندات بیت کہ

"تو کئے؟ اے جھان چہ کُجا اَھتگ؟"

پدا یونان ءِ پلاتون ءِ شَھکدگ ءَ بگر تاں فرانس ءِ سارتر ءَ ، علم مادیات ءِ ائولی شھزانت اسپینوزا ءَ بگر تاں جرمن شھزانت کارل مارکس ءَ، ارستاتالیس ءَ بگر تاں سگمنڈ فرائڈ ءَ، درستانی زانشتی لیکہانی میان ءَ  چَھر وران ءَ تاں سائنس ءِ نوکیں لیکہ ءُ بنشوناں کئیت ءُ رَسیت.

بلے فلسفہ ءِ ٹیچر ءِ، سوفی ءَ سرپدی دیگ ءِ وسیلت ایّوک نمدی نہ اَنت کہ روزینی سوفی ءَ سَر بنت. بلکیں سوفی ءِ سَسّا ءُ جیڑگانی پسّہ ءَ بازیں پیت بند ھوں سوفی ءَ سَر بنت. چُشیں پیت بندانی چارگ ءَ سوفی پہ راستی فلاسفر

ءِ ھمراھی ءَ قدیم یونان ءِ ھما دَمک ءُ درانی تَرّ ءُ تاب ءَ کنت کہ اودا قدیم یونان ءِ شھزانت سقراط ءَ زندگی ءِ مزنیں بھرے گوازیینتگ. آ جاگہ قدیم ایتھنز ءِ "اکروپولی" انت کہ یورپی سائنس، سیاسیات، فلسفہ، طب ءُ دگہ زانت ءُ زانشتانی بُنرد ھما جاہ ءَ ایر کنگ بوتگ.

اے کتاب ءِ تھا، انسان ءِ پیدائشت ءِ بابت ءَ، گوں ھُدا ءُ دگہ نادیدیں تاگتاں بنی آدم ءِ رشتہانی بابت ءَ، اے جھان ءِ پیدائشت ءِ بابت ءَ، بازیں جُست کنگ بوتگ ءُ پدا ہر وھد ءُ زمانگ ءِ شھزانت ءُ فلاسفرانی لیکہ ءُ ھیال آنی وسیلت ءَ چُشیں جُستانی پسّہ دیگ ءِ جھد کنگ بوتگ. بلے چوکہ نبشتہ کار ءِ جند اے کتاب ءِ بیستمی سال ءِ یاتگاری شنگ بوتگیں ایڈیشن ءِ پیشگال ءَ  گْوشیت کہ "فلاسفی ءِ جُست ہر وھد ءُ زمانگ ءَ یکّیں دروشم ءَ شُمئے پسّہ آنی ودار ءَ ھَست ءُ موجود اَنت."

اے کسہ ھمودا وتی گُڈّی سیمسراں سر بیت کہ شھزانت گوں سوفی ءَ دُچار کپیت. اُمیت انت کہ اے کتاب ءِ وانگ ءَ گوں ہرکس شھزانت ءَ دَچار کپیت ءُ اے زند ءُ زمان ءِ بابت ءَ وتی جُستانی پسّہ ءَ پولیت........

چائنا ءُ پاکستان بلوچ راج ءَ گار ءُ بیگواہ کنگ لوٹ اَنت: ھیربیارمری

بلوچی رھشون ءُ فری بلوچستان موومنٹ ءِ سروک ھیربیار مری ءِ اے ھالتران ھندوستان ءِ ھالتاک "ٹی ایس جی سنڈے گارڈین لائیو" ءَ شنگ بوتگ۔ پہ بلوچی ءِ وانوکاں ما اے ھالتران ءَ ادا شنگ کنگ ءَ اِنت

جُست: بلوچ راجی جُنز ءِ درگت ءَ ھَستیں جاوراں چون چارَگ بہ بنت؟  میدان ءَ اے چِنکہ مُھکم اِنت، ھمے پُژدر ءَ کہ بازیں سرخیلیں رھشون درانڈیھ ءَ اَنت؟ 

پَسّہ: بلوچ راجی جُھد بئید ء ھمساھگیں مُلکانی کمک ءَ گوں کمّیں وسیلت ءَ برجم ءُ جاری اِنت۔ 1948 ءَ بلوچ ڈگار ءَ پاکستان ءِ ایر دستی ءَ بگر تاں ھَنّوں بلوچ وتی راجی آزادی ءِ دو بَر پچگرگ ءَ جُھد کنگ ءَ اِنت۔ وھدیکہ ماں درانڈیھ ءَ بلوچ رھشون ءِ گپ اِنت تہ ما کل بلوچ اِنت ءُ بلوچستان مئے ڈگار اِنت ءُ گوں پاکستان ءَ مئے ھچ وڑیں سیادی نیست۔ ماں پاکستان ءَ آجوئی دوستیں گَلانی ھاترا جمہوری سیاست پد نبودیں ھیالے۔ آ (پاکستان) سرخیلیں بلوچ رھشون چوکہ نواب اکبر بگٹی ، غلام محمد بلوچ،  ڈاکٹر منان،  جلیل ریکی ءُ دگہ مردمانی آوار جنگ ءُ کوش ءَ ھوار اِنت کہ آ پُر ایمنیں سیاسی جُھد ءِ بھر بوتگ اَنت۔ ھمے وڑا پاکستان ءِ سرجمیں جُھد ھمیش اِنت کہ آ بلوچ ءِ آجوئیں لوٹوکیں رھشون ءَ یک یک ءَ ھلاس بہ کنت ءُ آجوئی ءِ جھد ءَ نزور ءُ ناتوان بہ کنت۔ بلے اے مئے ذمہ واری اِنت کہ بلوچ راجی جھد ءَ برجم بہ داریں۔ تُری اے درگت ءَ ما درملک ءُ درانڈیھ ءِ نندگ ءَ پہ لاچار بہ بئیں۔ مئے جھد ءِ سوب مندی پہ بلوچ ءُ اے دمگ ءَ ارزشت دار اِنت بہ نسبت ء اے گپ ءَ کہ ما کجا اِنت ءُ چون وتی جھد برجاہ داشتگ۔

جُست: بازیں رپورٹانی ردا گوستگیں لھتے سال ءَ بازیں بے سِلاھیں بلوچ پاکستان ءِ لشکر ءَ آوار جتگ ءُ بیگواہ کُرتگ اَنت۔ تئی ردا دَمگ (بلوچستان) ءَ چنکہ مردم آوار جنگ بوتگ ءُ چے چُشیں راہ ءُ دری ھست کہ شُما میان استمانی گلانی دیم ءَ وتی لوٹاں منّارینت بہ کن ئے، (آھانی بھیسہ ءَ زُرت بہ کن ئے) ؟

 پسّہ: مئے سرپدی ءِ ردا بلوچ راجی جنز ءِ ھستیں زرمبشت ءِ بندات ءَ بگر تاں ھنّوں بلوچستان ءِ بازیں دمگاں 20000 بلوچ پاکستان ءِ لشکر ءَ آوار جتگ اَنت کہ آھانی تھا زھگ ءُ زالبول ھوں ھوار اَنت۔ اے زوریں بیگواھیانی درچ ھمودا بندات بوت کہ مشرف ءَ گوں ملٹری ءِ پاور ءَ اُگدہ وتی دست ءَ زُرت۔ ءُ اے درچ تاں انگت برجاہ اِنت۔ اے ردا باز کم مردم پہ ھمے شرت ءَ وئیل کنگ بوتگ کہ آ بلوچ راجی آجوئی ءں جنز ءَ کمک نہ کن اَنت ءُ نہ کہ ھوار بنت۔ 

بلوچستان پراہ ءُ شاھگانیں دمگے ءُ اودا آبادی ءِ کساس کم اِنت۔ پاکستان ءِ لشکر ءَ بازیں میتگ ءُ بازار چہ زمین ءَ ولگوج کُرتگ اَنت ءُ اودا کُلّیں مردم بیگواہ کُرتگ اَنت۔ رسانک ءِ نہ بوئگ ءِ سوب ءَ مردم مزنیں آبادیاں وتی گپ ءَ سر کُرت نہ کن اَنت۔ دومی مستریں جیڑہ ھمیش اِنت کہ بنی آدمی حقانی گل ءُ کارندہ گار ءُ بیگواھیں مردمانی لَڑ ءَ یکجاہ کُرت نہ کن اَنت۔ ءُ گار ءُ بیگواھیں مردمانی کھول ھوں دیم ءَ اَتک ءَ کیساں فائل کُرت نہ کن اَنت کہ  چوش مہ بیت پاکستان ءِ چیریں دست آھانی بیگواھیں زھگ ءُ مردماں تاوان بہ دینت۔ بازیں راہ ءُ در ھست اَنت کہ بنی آدمی حقانی گل بیگواھیں مردمانی لَڑ ءَ راست کُرت کن اَنت۔ آھاں بنکی راستی ءِ پولگ ءِ ھاترا بلوچستان ءَ "فیکٹ فائنڈنگ مشن" دیم دیگ لوٹ اِیت ءُ بیگواھیں بلوچانی کھولاں گوں گپ جنگ لوٹ اِیت۔ بیگواھیں بلوچانی کھول شال ءَ پریس کلب ءِ دیم ءَ نشتگ اَنت۔ میان استمانی گل راستی ءِ پولگ ءِ ھاترا اودا چہ بندات کُرت کن اَنت ءُ پدا بلوچستان ءِ دگہ دگہ ھند ءُ دمگاں۔ 

بلے تاں ھما وھد ءَ پاکستان ءِ لشکر بلوچستان ءَ ھست اِنت۔ میان استمانی کمیونٹی بنی آدمی حقانی لگتمالی ءِ راستیں کساس ءَ مالوم کُرت نہ کن اَنت۔ پاکستان ءِ لشکر میان استمانی گلاں ھچبر اے موہ ءَ نہ دنت آ اِشی ءِ زوراکیانی راستیں دروشم ءَ بہ گِند اَنت۔ وھدیکہ یو این او ءِ ورکنگ گروپ آن انفورسڈ اینڈ انوولنٹری ڈیساپیئرنس (Working Group on Enforced and involuntary Disappearances) ءَ 2012 ءَ بلوچستان ءِ تر ءُ تاب کُرتگ اَت۔ آ ایّوک شال ءَ سرینہ ھوٹل ءَ دارگ بوتگ اَنت۔ ءُ بلوچستان ءِ دگہ دمگانی تر ءُ تاب ءَ مکن کنگ بوتگ اَنت۔ ما ھچبر شموشگی نہ اِنت کہ پاکستان ءِ لشکر ھما لشکر اِنت کہ اشی ءَ دومی جھانی جنگ ءَ پد، انسانیت ءِ ھلاپ ءَ مستریں زُلم ءُ زوراکی کُرتگ کہ لَکّانی کساس ءَ بنگالیانی کُشت ءُ کوش ءُ کُرتگ ءُ گوں آھاں بدکاری کُرتگ۔

پسّہ: پاکستان ءِ ردا بلوچ راجی جُنز ءَ ھندوستان ءِ دزمانجنی ھوار اِنت۔ پاکستان ءِ اے گپ ءِ تھا چنکہ راستی ھَست اِنت؟ 

پسّہ: بلوچ راجی جُنز یک دراجیں راجدپتر ءُ بُنکے داریت۔ بلوچاں مغل،  پرتگیزی ءُ دگہ اُرش کارانی چو کہ پرنگی سلطنت ءِ ھلاپ ءَ ھما وھد ءَ جنگ کُرتگ کہ ھندوستان ھوں گُلامی ءِ زمزیلانی پروشگ ءَ گُلائیش بوتگ۔ 1840 ءَ مری بلوچ جنگولاں جنگ ء سارتاپ ءُ جنگ ء نپوسک ءَ برٹش ڈیچمنٹ ءَ تباہ کُرتگ۔ اوّلی جھانی جنگ ءِ وھد ءَ وھدے کہ پرنگی ءَ بلوچ ٹکّانی (ماں وتی آرمی ءَ) برتی بوئگ ءِ لوٹ کُرتہ کہ مری بلوچاں آھانی ٹوپاں تیل ءِ دیگ ءَ انکار کُرتگ ءُ پرنگی لشکر ءِ ھلاپ ءَ دو ٹوھیں جنگ کُرتگ۔۔۔۔۔ 1917 ءَ جنگ ء گمباز،  1918 ءَ جنگ ء ھارب۔۔۔۔۔ دوئیں جنگاں بئید ء، مزنیں تاوان ءِ چِست کنگ ءَ بلوچ جنگول پُشت ءَ نہ کِنز اتگ اَنت۔ ھمے وڑا ماں بلوچستان ءَ پرنگی لشکر ءِ ھلاپ ءَ سیاسی جھد ھوں برجاہ بوتگ۔ (نوں کہ کسے بہ گشیت) ادا ھچ چُشیں گپّے پشت نہ کپ اِیت: اے کُلّیں جنگ ءُ بجنگانی پُشت ءَ ھندوستان ءِ دست ھوار بوتگ/ آئی ءَ بلوچ باپرینتگ اَنت۔ پرچاکہ آ وھد ءَ ھندوستان وت وتی آجوئی ءِ ھاترا جُھد ءَ بوتگ۔

پاکستان ءِ چُشیں بھتام ءَ ھچ ارزشت نیست۔ پرچا کہ پاکستان ءَ ماں بلوچستان ءَ وتی جنگی زوراکیانی چیر دیگ ءِ ھاترا مدام دومیانی سرا ھمے بھتام جتگ ءُ جنگ اِنت۔ پاکستان ءَ تنیگہ 20000 بلوچ آوار جتگ ءُ بیگواہ کُرتگ اَنت ءُ 6000 ءَ چہ گیش کُشتگ ءُ آھانی جون ماں ویرنداناں چگل داتگ اَنت۔ بلے روچ ء مروچی درملکی چُشیں کیس ئے دیم ءَ نیاتکگ تانکہ پاکستان ءِ وتی آمیدگس ءَ ھوں(کہ پاکستان ءِ بھتام ءَ راست بہ کنت) اے مستریں منّانک اِنت کہ بلوچ جھد ابئید ء درملکی کمک ءَ وتی تھی ءُ تو کی مدت ءُ کمک ءَ دیم ءَ جُنزگ اِنت۔

جُست: پاکستان CPEC ءِ درگت ءَ ھمے درور ءَ دیم ءَ کاریت کہ بلوچستان ڈالچار کنگ نہ بوتگ۔ CPEC پہ بلوچستان ءِ مردماں چے سیتّ ءُ چے تاوان اِنت؟ 

پسّہ: CPEC پہ بلوچانی بیگواھی ءَ یک colonize توجیلے سازگ بوتگ کہ اِشی ءِ مول ءُ مراد چائنا ءِ فوجی تاگت ءَ  (ماں اے دمگاں) مھکم کنگ ءُ برجاہ دارگی اِنت۔ بلوچستان ءِ اوّلی ایردست کنوک پاکستان اِنت ءُ پدا گیشیں مال ءُ مڈّی ءِ ھاترا پاکستان ءَ بلوچستان چائنا ءَ باڑہ داتگ۔ پیش ءَ ھوں بازیں رپورٹ دیم ءَ اتکگ اَنت کہ تاں 2048 ءَ ماں گوادر ءَ چائینیزانی کساس چہ بلوچانی کساس ءَ گیش ودّیت۔ وھدے کہ 2023 ءَ تاں اے "ایّوک چینی میتگ" (chinese-only city) جوڑ کنگ لوٹ اَنت۔ چہ اِشی ءَ 5 لکھ چائنیز ماں گوادر ءَ نِندارینگ بنت۔ سی پیک دیمروی ءِ اسکیمے نہ اِنت۔ اے بلوچانی مرگ ءُ بیگواھی ءِ "کوریڈور" اِنت. اگاں یک برے  چائنا ماں بلوچستان ءَ بنجل کنگ ءَ سوب مند بہ بیت تہ ماں جیونی ءُ سونمیانی ءَ لشکری بُنجل ءِ جوڑ کنگ ءَ سوب مند بیت۔ پدا اے ایّوک پہ بلوچ ءَ ناں،  پہ ھندوستان،  امریکہ ءُ یورپ ءَ ملٹری پاتراپے ءِ نشون بیت۔ بلوچ ڈگار اے دمگانی تھا یک ارزشت داریں دمگے،  اگاں چائنا ماں اے دمگ ءَ بنجل کنگ ءَ سوب مند بہ بیت تہ وتی فوجی تاگت ءِ وسیلت ءَ زرباری ایشیا،  مڈل ایسٹ ءُ دگہ بازیں دمگاں سر بوئگ ءِ توجیل ءَ داشت کنت۔

جُست: گوستگیں سال ءَ ماں کراچی ءَ چینی قونصل خانہ ءِ سرا ارش بوتگ اَت۔ اے ارش ءَ بھتام (پاکستان ءِ) پولیس ءَ تئی سرا ھوں مُشتگ۔ بئید ء چہ اِشی ءَ ماں بلوچستان ءَ دگہ بازیں ارشاں چائنیز نشانگ کنگ بوتگ اَنت۔ زان ئے چے بلوچ چین ءَ وتی دژمن سرپد بنت۔ چو پرچا؟  

پسّہ: ھچ شک نیست،  گوں بلوچ ءَ چائنا ءُ پاکستان ءِ دژمنی ءِ کارپد  یک ھساب ءَ اَنت۔ چین ءُ پاکستان وتی ایردستی ءُ مالی نپ ءُ سیتانی ھاترا پنجابی ءِ آباد کاری ءَ ماں بلوچستان ءَ مھکم کنگ لوٹ اَنت۔ چو کہ بُرز ءَ ڈس دیگ بوتگ اَت کہ پہ نام "چائنا پاکستان اکنامک کوریڈور" یک دیمروی ءِ اسکیمے نہ اِنت بلکیں یک فوجی اسکیمے کہ اِشی ءِ وسیلت ءَ چین بلوچ زِر ءَ نندگ ءُ میان ایشیائی باپاری راھاں وتی دست ءَ آرگ لوٹ اِیت۔

وھدے کہ کراچی ارش ءَ منی نام ءِ دیم ءَ آرگ اِنت،  اے ایّوک یک بھتامے، کہ پاکستان ہر وھد ءَ اِشی ءَ دیم ءَ کار اِیت۔ من چُشیں بھتام ءَ رد کن آں۔ بلے یک گپّے من تچک کنگ لوٹاں کہ میان استمانی کانودانی ردا بلوچ اے حق ءَ دار اِیت آ درملکی قبضہ گیر ءُ آباد کارانی ھلاپ ءَ وتی ڈگار ءِ پانک ءَ بہ جَنت۔ چین ءُ پاکستان بدماشیں ملک اَنت۔ اے کرائمنل ءُ قبضہ گیر اَنت کہ مئے راج ءَ گار ءُ بیگواہ کنگ لوٹ اَنت۔ پاکستان ہر وھد ءَ جنگی کانود ءُ رھبند ءُ میان استمانی کنوینشن ءِ لگتمالی ءَ کنگ اِنت ءُ بے سلاھیں مردم،  زھگ ءُ زالبولاں نشانگ کنگ اِنت۔

جُست: مزن وزیر نریندرا مودی ءَ 2016 ءَ اولی رند ءَ بلوچستان ءِ جیڑہ دیم ءَ آؤرتگ اَت۔ شُمئے نزّا ھندوستان ءِ سرکار ءَ بلوچ راجی آجوئی ءِ جنز ءِ پلہ مرزی ءَ گیشیں گامگیجے زورگ لوٹ اتگ اَت؟  

پسّہ: ھو،  2016 ءَ مودی ءَ راجی آجوئی ءِ درگت ءَ برجم داشتگیں مراگش ءَ وتی گُشتانک ءَ بلوچستان ءِ گپ چِست کُرتگ اَت۔ بلے پدا اے گپّ ءَ عملی دروشم ءَ ھچ وڑیں کمک ءُ دلبڈی دیگ نہ بوتگ اَت۔ اِشی ءَ چہ بلوچانی بھیسہ پُرشت۔ چہ اے بیان ءَ رند پاکستان ءَ وتی زوراکیاں گیشی آؤرتگ اَت ءُ بلوچستان ءِ بازیں دمگاں سدانی کساس ءَ بلوچ کُشتگ ات اَنت ءُ پہ درور ھمے منّانک دیم ءَ آرگ بوتگ اَت کہ کُشتگیں مردم ھندوستان ءِ ایجنٹ اَنت۔ 

ھندوستان یک مزنیں جمہوری تاگتے ءَ ھوار یو این او ءِ ممبر ملکے، بازیں میان استمانی ادارھاں ھوں ھوار اِنت۔ ھندوستان یو این او ءَ ہیومن رائٹس کونسل ءِ ممبرے ءَ گچین کنگ بوتگ ءُ تنیگت ءَ ممبر اِنت۔ بلے مودی سرکار ءَ تچکیں ءُ زاھریں دروشم ءَ بلوچستان ءِ جیڑہ ماں یو این او ءُ دگہ فورماں چست نہ کُرتگ۔ بلے پاکستان ھندوستان ءِ ھلاپ ءَ کشمیر ءِ جیڑہ ءَ ماں یو این او ءَ چست کنگ ءَ ھچ چک ءُ پد نہ بوتگ۔ پاکستان ءِ کشمیر ءِ بابت ءَ تچ ءُ تاگ کنگ ءِ سوب ءَ مودی سرکار ءِ وھد ءَ ماں یو این او ءَ انڈیا ءِ ھلاپ ءَ بازیں رپورٹ شنگ بوتگ اَنت۔ ھندوستان ءِ بازیں راجکار ھمے وتگلائی ءِ تھا اَنت کہ گوں پاکستان ءَ باپاری ءُ ربیدگی سنگتی ءَ چہ پاکستان ءِ تب راست بوت کنت۔ امریکہ ءَ بلین آنی ھساب ءَ پاکستان ءَ ڈالر داتگ بلے پدا ھوں پاکستان ماں اوگانستان ءَ 3000 ءَ چہ گیش امریکہ ءِ لشکریانی کوش ءَ چَکّ ءُ پد نہ بوتگ۔ اے گپ منی سرپدی ءَ چہ ڈنّ اِنت کہ ھندوستان ءِ سیاست دان پرچا تینگہ اے وش پھمی ءَ چہ در نیاینت کہ پہ چندیں ڈالر ءِ باپار ءَ ھندوستان ءِ بابت ءَ پاکستان ءِ پالیسی بدل بیت کن اَنت۔ وھدیکہ پاکستان ءِ جوڑ بوئگ ءِ سوب ھمے گپ ءِ سرا بوتگ کہ ھندو ءُ ھندوستان پاکستان ءِ دژمن اَنت۔

جُست:  پاکستان ءِ بھتام ھمیش اِنت کہ کلبھوشن یادیو ماں بلوچستان ءَ ناشرکاری ءِ ھاترا دیم دیگ بوتگ۔ اے دمگ (بلوچستان) ءَ تو مزنیں دزرسے ءِ واھُند اِت۔ اے درگت ءَ تو چے سرپدی دار ئے؟ 

پسّہ: مئے سرپدی ءِ ردا کلبھوش یادیو ایران ءِ ایردستیں بلوچستان ءِ دمگ چھبار ءَ آوار جنگ بوتگ۔ پدا لھتے شپک ءُ بلیک میلرانی وسیلت ءَ،  کہ آ پاکستان ءِ فوج ءِ ھاترا کار کنگ ءَ اَنت،  پاکستان ءِ دست ءَ دیگ بیتگ۔ اے ھوں جیڑگی اِنت کہ چنکہ اَرزانی ءَ یک مردمے ءَ بئید ء مشکل ءَ دزگیر کنگ بوتگ ءُ پاکستان ءِ ایردستیں بلوچستان ءَ دیم دیگ بوتگ۔

عنایت

عنایت گْوش اِیت: 

ما کہ شپ ءَ آس ءِ پَھنات ءَ نِشتگیں گڑا من ءَ مات ءَ لھتے سوج داتگ، من تاں زندگی ءَ اے سوج وتی پَلّو ءَ بَستگ اَنت ءُ شموشکار نہ بوتگ آں. 

"منی چُک:

یکے ھچبر دروگ مہ بَند

دومی ربّ ءَ بیھال مہ کن

سیمی دُزّی مہ کن ءُ دگر ءِ حق ءَ مہ وَر

چارُمی تُپنگی ئیں مردمانی ھمراھداری ءَ مہ کن۔"

اے کتاب بزاں In the sea there are Crocodiles عنایت ءِ سرگْوست اِنت۔ اٹالین نبشتہ کار Fabio Geda ءَ نبشتہ کُرتگ۔ 

عنایت اوگانستان ءِ جَھمنندے۔ عنایت گْوش اِیت طالباناں مارا وانگ ءَ نہ اِشتگ۔ مئے وانگ جاہ پروشتگ اَنت۔ پت ءُ مردم کُشتگ اَنت۔ عنایت کساس 10 سال ءِ عمر ءَ چہ اوگانستان ءَ در کئیت۔ لھتے ماہ ءَ شال (بلوچستان) ءَ پوریاگری کنت۔ پدا ایران ءَ کئیت۔ گجر دزگیرے کنت ءُ پدا اوگانستان ءَ دیمے دنت۔ پدا درکپ اِیت ءُ جنان ءُ پْرشان ترکی ءَ سر بیت۔  

ترکی ، یونان ءُ بلغاریہ ءِ میانی سیمسر ءَ ایجیئن زِر ءِ کسانیں شَتّے۔۔۔ عنایت ءِ نزّ ءَ مردم گُش اَنت کہ اِشی ءَ گانڈو  (Crocodile) مان۔ مردم ءَ ورَنت۔ بلے عنایت گوں وتی سئے ھمسرواں کسانیں لانچُکے ءِ وسیلت ءَ اِشی ءَ مان دنت ءُ یونان ءَ سر بیت۔ یونان ءِ سر بوئگ ءَ گوں ھیلینیک پولیس عنایت ءِ ھمراھاں دزگیر کنت ءُ عنایت درچکے ءِ پُشت ءَ ٹَپّ اِیت۔

پدا عنایت ءَ یونانی زالبولے گِس ءَ بارت ءُ ورگ دنت۔ عنایت گْوش اِیت من کمّے کمّے انگلش ءَ گوں آ سرپد کُرتگ کہ ترکی ءَ سئے ماہ ءَ نندگ ءِ وھد ءَ من انگلش ءِ لھتے گالرِد یات گِپتگ اَنت۔ پدا یونانی زالبول من ءَ 50 یورو دنت ءُ من ٹکٹ کناں ءُ فلاسفرانی شھر ایتھنز ءَ سر باں۔  عنایت گْوش اِیت "من زندگی ءَ اے زالبول ءِ مھراں بیھال نہ باں۔"

پدا عنایت دانتے ءِ ملک ءَ رَوت۔ اے کتاب ءِ نبشتہ کنگ ءِ وھد ءَ عنایت اٹلی ءَ بوتگ۔ 

اے کتاب پہ انسانیت ءَ یک موتکے۔ اگاں کسے ءَ نہ وَنتگ اَلّم بہ وان اِت ئِے۔

ایرگیجگ ءِ لنک